Veilige greep in de diepte: Wanneer alles aan één anker hangt

“Twaalf mensen waren al op de maan,” zegt grotonderzoeker Axel Hack. “Maar er zijn nog steeds plekken op onze planeet waar nog nooit iemand is geweest.” Wat zich onder het oppervlak van de aarde in grotten bevindt, kan niet worden gemeten en geobserveerd door satellieten. Axel Hack en zijn collega’s betreden dit onbekende terrein keer op keer, en onthullen wat hier verborgen ligt. Een onderzoeksgebied dat ook wel speleologie wordt genoemd. “We verkennen grotten om meer over onze aarde te leren, zodat we haar beter kunnen beschermen,” legt Axel Hack uit.

Afbeelding: Axel Hack

Eigenschappenbeschrijving

Type object

Grot

Totale lengtes

113 km

Diepte

9e wereldwijd gerangschikt met een hoogteverschil van 1.560 m

Sinds 2012 is hij lid van de Dachstein Caving Expedition, die al meer dan 40 jaar de grotten op het plateau van de Dachsteinbergen in Opper-Oostenrijk verkent en in kaart brengt. “Meer dan 850 meter onder de grond, ver weg van hulp, banen we ons een weg door de smalste doorgangen en diepe schachten,” beschrijft Axel Hack de dakpannenexpedities. “We worstelen met koude, hard gesteente, overstromingen en vloeibare klei.” Axel Hack vervolgt: "Talrijke verticale passages worden gedomineerd door voormalige rivierlussen die diep in de rotsen begraven liggen. Het kost veel energie om deze zogenaamde meanders over te steken. Om nog maar te zwijgen van de vele steile wanden die grotontdekkers keer op keer zouden moeten beklimmen.

Afbeelding: Axel Hack

“Vooral hier, waar het zo verticaal en glad naar beneden of omhoog gaat, moeten de grottouwen stevig verankerd zijn,” zegt Axel Hack. "We vertrouwen hiervoor op Vishaak stalen ankers. Ik voel me veiliger als ik aan de bevestigingsmiddelen van een Duitse kwaliteitsfabrikant hang." Duizenden visboutankers, zoals de FBN II en de FAZ met een diameter van acht millimeter, zijn al in de holtes aangebracht voor kabelbevestigingen. Het grootste deel hiervan werd gebruikt in het Wot U Got Pot (WUG) schachtsysteem.

De doorbraak vond daarna plaats begin september 2018: Na meer dan tien jaar onderzoek bij de WUG ontdekten de onderzoekers een nieuwe verbinding van de WUG naar de Hirlatz-grot. Hierdoor nam de totale lengte van het onderzochte ondergrondse doolhof toe met 7,2 kilometer tot meer dan 113 kilometer. Dit maakt de Hirlatz-grot de 20e langste grot ter wereld. In diepte staat deze op de negende plaats met een hoogteverschil van 1.560 meter.

Afbeelding: Axel Hack

Sindsdien hoopt het onderzoeksteam op de samensmelting van andere hogere grotten. Het systeem zal naar verwachting tot 90 meter verticaal groeien. Als gevolg daarvan werd de Hirlatz-grot opgeschoven naar de zesde plaats in de wereldranglijst en de tweede plaats in Europa. Verder moeten ook andere schachten worden verkend. Van 17 augustus tot 5 september vertrokken hoogtespecialisten uit heel Europa opnieuw naar het sloppengebied van de Alpen-grot. Het ontmoetingspunt was het dakpanplateau aan de Hallstätter zijde. “Veilige uitrusting is een topprioriteit bij zulke expedities,” zegt Axel Hack. "Deze keer konden we wederom inschatten wat ons te wachten stond: temperaturen rond de twee graden, hoge luchtvochtigheid en frequente waterinfiltratie in de verticale delen, evenals zwaar kleien van de gangen." In sommige gevallen zijn de wanden waarin ankers moeten worden geplaatst bedekt met een laag klei van een centimeter dik, voegt Axel Hack toe. "En de dakpan-kalksteen is hard en dik. Soms is deze ook gebarsten of gecorrodeerd."

Afbeelding: Axel Hack

De grotexplorers namen volop touwen, boorhaken, accuklopboormachines en vriesgedroogde maaltijden en uitrusting voor het magazijn mee naar de ondergrondse wereld, vervoerd in zandlaadzakken gemaakt van vrachtwagenzeilen. Ook inbegrepen in de bagage: 300 fischer boutankers FBZ 8/10 van roestvrij staal (A4) en verzinkt staal. De bevestigingsmiddelen zorgen voor een veilige houvast in de harde kalksteen. Gebogen M8-lippen van aluminium of 304/316 roestvrij staal worden in de rots verankerd. Touwen kunnen ermee worden bevestigd met behulp van schroefschakels.

Afbeelding: Axel Hack

Aanvankelijk verhinderde het weer de voortgang: "WUG, onze toegang tot de Hirlatz-grot, lag onder zeven meter sneeuw. Maar waar een wil is, is een weg – die we met succes konden vrijscheppen," meldt Axel Hack. “Het regende echter dagenlang en de grotten stonden zwaar onder water.” Toch konden de ondergrondse kloven en gangen verder worden verkend. Dit stelde het team in staat de Thundergasm-grot, die ze in 2017 ontdekten, verder te onderzoeken. Vorig jaar maten de onderzoekers ze op een diepte van ongeveer 200 meter, maar werden vertraagd door een onbekacht veengebied. Nu heeft het team meer geleerd. "We weten nooit wat we kunnen verwachten: in dit geval ging het van een diepe en gladde kloof naar een brede gang en vervolgens naar een gebied met vallend water en roestrood, kruimelig en scherp gesteente. Op de grond was een diepe en krakende meander," beschrijft Axel Hack de onbekende bergwereld.

Afbeelding: Axel Hack

De grotonderzoekers leerden ook veel over de WUG. "Komend vanuit verticale schachten en kloven, kwamen we in gigantische fossiele buizen." Plakkerige modder werd voortdurend over de uitrusting verspreid, waardoor de laarzen twee keer zo zwaar werden als normaal. Vanaf de chutneymijn gingen we naar een andere doorgang, die werd verkend en gemeten: een zeer modderige doodlopende weg met een misdaad aan het einde. De secties Left Fork en de zogenaamde Time Bandit werden ook verkend.

We verkennen grotten om meer te leren over onze aarde zodat we deze beter kunnen beschermen.

Axel Hack, lid van de Dachstein Grottenexpeditie

Verder onderzoek werd ook uitgevoerd aan het einde van de Uphill Gardens. Hier boorden Axel Hack en zijn team een steile kleiramp van 25 meter omhoog. In sommige gevallen moest de rots worden vrijgemaakt van tien centimeter diepe en vochtige klei om de boorankers te kunnen plaatsen. Het team werkte vier uur lang onder deze moeilijke omstandigheden. Nadat er ongeveer 30 boorankers waren geplaatst, was het werk gedaan: de onderzoekers stonden in de ruime, onontdekte doorgang nr. 33. "Ik heb nog nooit een mooiere gang in de WUG gezien. Hij is rijkelijk versierd met stalagmieten en andere formaties," zegt Axel Hack enthousiast. "Na iets meer dan 100 meter moesten we helaas omkeren. Hoewel de gang nog veel verder de berg inloopt, was onze tijd op. We moesten ook terug naar de touwen om 650 meter omhoog te klimmen. Na in totaal 18 uur bereikte het team moe maar voldaan het oppervlak.

Afbeelding: Axel Hack

Hoewel er nog geen verdere verbinding tussen hogere grotten is ontdekt, brengen de onderzoekers toch een schat aan nieuwe kennis over de bergwereld en zijn verweven paden naar het aardoppervlak, waardoor het veel dichter bij zijn bestemming komt. “De visankerbouten die we gebruikten bleven stabiel gedurende de hele expeditie, zelfs in verrassend slecht gesteente,” zegt Axel Hack opgelucht.

Veilige grip in de afgrond: Wanneer alles afhangt van één anker

Grotonderzoekers vertrouwen op vissers

Eigenschappenbeschrijving

Onze gebruikte producten